Skip to content

Foniimu konsonanti

Foniimu faweli ati ohun

Eda foniimu konsonanti ati faweli

Akoonu

(Iro aseyato)

Foniimu ni awon iro ti o le fi iyato han laaarin oro kan tabi omiran

Ap

Foniimu ni /b/ /d/ /t/, eyi ti o tumo si pe  bi a ba fi iro kan dipo ikeji iyato yoo wa

Ap

Ede

Ere

Epe

Ege

Egbe

 

Idako foonu faweli – a {a}

Baba ko ebe – {baba k כ ebe}

 

Foniimu ede Yoruba pin si ona meta

  • Foniimu konsonanti
  • Foniimu faweli
  • Foniimu ohun
  • Foniimu konsonanti -: iro aseyato ni gbogbo iro konsonanti ede Yoruba fere je ba, pa, wa

Ap

/b/ ni eda {b} – to je konsonanti akunyun afeji – ete – pe asenupe.

O le jeyo nibi gbogbo ap bo /b כ[b כ

Foniimu Faweli: naa je iro aseyato bi a ba fi faweli kan ropo ikeji iyato yoo wa ninu oro naa.

Ap.

Wa

Wo

We

Foniimu faweli pin si ona meji

Faweli airanmupe

Faweli aranmupe

Apejuwe fonimu faweli

/a/ ni eda [a] – ayanupe, aarin, perese

o maa n jeyo nibi gbogbo ap s /Sa/ [Sa]

apa /akpa/ [akpa]

 

FONIIMU OHUN

Iro ohun a maa je foniimu tabi  toniimu. Eyi nipe  ohun ori silebu kan le mu ki oro kan yato si ikeji paapaa ninu ede olohun bii ede Yoruba.

Foniimu ohun pin si ona meta.

  1. / | / toniimu oke ap Ja
  • | \ | toniimu isale ap iwa
  • toniimu aarin

ap

wi

wa

so

igba (re re)

igba (garden egg)

igba (time)

igba (calabash)

 

Eda Foniimu :- ni awon iro ti ko le fi iyato han laarin itumo oro kan ati omiran. Eda foniimu je ifonka alaiseyato ninu ede Yoruba.

Apeere eda foniimu faweli in

\ I/ ati / n/

eyi ni pe bi a ba fi won ropo ara won ninu oro ko ni si iyato.

Ap.

ni aya – laya

ni ana  – I anaa

mo ni aso – mo laso.

Ogunbambo – Ogunbanbo

Oronbo – Orombo.

O kan je eda ikeji bee ni ko si iyato kankan laarin won.

Eda faweli: eda faweli foniimu faweli ede Yoruba ni / a / an ati כ// on.

Ap

Itan      –           Iton

Iran      –           Iren

Okan   –           Okon

 

IGBELEWON

  1. ki ni foniimu? Salaye ni ekunrere.
  2. Ki ni eda foniimu? Salaye ni ekunrere.
  3. Fun fonoloji ni oriki.

 

IWE AKATILEWA

Aewoyin S.Y (2009) IMO, EDE, ASA ati LITIRESO YORUBA S.S.3 Copromutt Publishers.

 

{BZTQLQ/)R*XZ]NLQ

Itan so nipa Obatala wi pe oun ni ipo re ga julo ninu gbogbo orisa. Oun ni o lagbara julo ninu won, oun si ni asaaju won patapata. Oruko meji ni a le pe orisa yii nile Yoruba. A le pe e ni Obatala, eyi ti o ja si ‘Oba ti ala’, a tun le pe e ni Orisa-nla eyi ti o ja si ‘Oba ti-o-nla’, Oba ti o tobi.

See also  ITESIWAJU LORI EKO IRO EDE YORUBA

 

Oun kan naa ni a gbo pe o je igba keji eledaa Olodumare. O di igba keji nitori pe oun gan-na ni Eledaa koko da. Leyin eyi ni Eledaa fun un ni agbara lati ran oun lowo ninu ise re gege bi Eledaa. A gbo pe Obatala ni i se oju, imu, enu, eti ati awon eya ara yooku leyin ti Eledaa ba ti da ara borogidi tan.

 

Awon aro, amunkun, afin, abuke, afoju ati awon miiran bee la n pe ni ‘eni orisa’.

Awon wonyi ni Obatala fi ise tabi owo agbara re han. A sit un n pe e ni ‘Alamo Rere’ nitori pe o ni anfaani lati lo amo re fun siseda eniyan. Igbagbo awon oloosa Obatala nip e bi Olodumare ba se ara tan, yoo fi ara naa ranse si Obatala ki o tan eda naa wa si aye, ti yoo si maa so titi ojo aye re.

 

Obatala ko fe epo, osun bi ko se ala. Aso funfun ni awon aworo Obatala ati awon olusin re maa n lo ni ojo odun re. Iyan ati obe funfun ni ti Obatala, inu igba funfun ni a o de iyan re si. Obe ti a fi eran igbin ati ori se ni ti Obatala. Aso funfun gele funfun ileke fun ni iyawo Obatala sa maa n lo ni ojo odun re.

 

IGBELEWON

Salaye orisa Orunmila.

 

IWE ITOKASI

Olu, D. ati Jeje, A. (1970) AWON ASA ATI ORISA ILE YORUBA Onibonoje Press.

 

IFA

Nigba ti a ba daruko Ifa, okan opolopo eniyan ni o maa n lo si odo Orunmila. Looto ni Orunmila je baba Ifa sugbon kii se oun nikan ni Ifa ti a n d anile Yoruba.

 

Ni aye atijo ko si ohunkohun ti a le se nile Yoruba lailo beere lodo Ifa. Ti a ba fe fe iyawo, a o lo beere boya wundia ti okan wa so ni yoo je iyawo rere abi bee ko. Bi a ba bimo a nila ti lo beere esentaye omo lodo Ifa abbl. Awon ohun ti a n se nile Yoruba ti a kii fi ti Ifa si ko wopo. Owo Ifa ni a ti n beere eni ti o maa j’Oba ohun ni o mo eni ti yoo yooku ni aarin ilu. Paripari re ni wi pe owo Ifa ni a ti beere ojo ti o ba to ti o si ye lati bo Ifa ni odun. Eleyi fi han kedere lori ipo ti awon Yoruba fi ifa si.

 

Yato si orunmila, awon Ifa miiran ti o wa ni ile Yoruba ni Agbigba, obi, Ile, olokun, Olokun-awo, wo-mi-pee.

 

Awon onitan so fun wa pe Orunmila ni eni naa ti o Olodumare ran lati wa se igba keji re ni aye. Odo re ni a o ti maa beere orisii nnkan nitori o je eni ti o gbon lopolopo. Awon tile so pe o wa nibe nigba ti Olodumare da gbogbo ohun ti o n be ninu aye pelu eniyan paapaa idi re e ti a fi n pe e ni Eleri-ipin. Apeja oruko Orunmila ni ‘Orun-mo-eni-ti-o-maa-la’

See also  AKOLE ISE: ASA ATI OHUN ELO ISOMOLORUKO

 

Itan kan so w ape o ni baba ati iya sugbon won ko gbe ile aye pelu re. )rok9 ni or5k[ bzbq Zlqj3ru ni or5k[ 8yq r2 ni 0de =run. +sany8n j1 oluran lowo pztzk8 f5n +r5nm8lz.

 

Ekuro ni Ifa ti o j1 irinsc f5n +r5nm8lz. Ifa je irinse fun +r5nm8lz. Awon babalawo ni o je aworo Orunmila tabi Ifa.

 

IGBELEWON

Salaye iyato ti o wa laarin orunmila ati Ifa.

 

IWE ITOKASI

Olu, D. ati Jeje, A. (1970) AWON ASA ATI ORISA ILE YORUBA Onibonoje Press.

 

LITIRESO

Kika iwe ti ijoba yan

 

IGBELEWON

  1. Kin ni foniimu
  2. Ona meloo ni foniimu pin sii
  3. Se agekuru ohun ti e ka ninu iwe adakedajo.

 

IWE AKATILEWA

Imo Ede Asa ati Litreso Yoruba SS3. S.Y Ademoyin o.i 83 – 90

 

APAPO IGBELEWON

  1. Salaye orisa Orunmila.
  2. ki ni foniimu? Salaye ni ekunrere.
  3. Ki ni eda foniimu? Salaye ni ekunrere.
  4. Fun fonoloji ni oriki.

 

ATUNYEWO EKO

Ko iyato merin laarin iro konsonanti ati iro faweli sile.

 

ISE ASETILEWA

  1. Foniimu ni _______ (a) iro ti a pe (b) to le fi iyato han (d) iro ti o dun
  2. Faweli pin si ona ____ (a) meji (b) meta (d) merin
  3. Iro ______ naa ni a mo si toniimu (a) faweli (b) konsonanti (d) ohun
  4. eda foniimu konsonanti ni _______ (a) / b/ ati / d/ (b) /i/ ati m (d) /I/ ati / n/
  5. Idako ‘on’ ni _____ (a) / on / (b) /c/ (d) / כ

 

APA KEJI

  1. Pelu apeere salaye iyato to wa laarin iro foniimu ati eda foniimu .
  2. Se adako – foonu fun awon faweli ti a fala si nidi ninu awon oro wonyi: Imu, Won, Yen,

Esin, Aso, Eyele, ati Sola lo si ile ijosin.

  1. Salaye iyato ti o wa laarin Obatala ati Orunmila.

See also

ASA ELEGBEJEGBE

SILEBU EDE YORUBA

AKOLE ISE: ISORI ORO NINU GBOLOHUN

AKOLE ISE: AROKO ATONISONA ALAPEJUWE

AKOLE ISE: AWON LITIRESO APILEKO ERE-ONITAN

SUBSCRIBE BELOW FOR A GIVEAWAY

Building & maintaining an elearning portal is very expensive, that is why you see other elearning websites charge fees. Help to keep this learning portal free by telling mum or dad to donate or support us. We accept grants, sponsorships & support to help take this to the next big level and reach out to more people. Thank you so much. Click here to donate

Leave a Reply

Your email address will not be published.

School Portal NG
error: Content is protected !!