Close sidebar
Skip to content

AKORI EKO: ERE IDARAYA

Ere idaraya ni awon ere t tewe – tagba maa n se lati mu ki ara won jipepe. Bi awon Yoruba se feran ise – sise to bee naa ni won ni akoko fun ere idaraya. Akoko ti ise ba dile tabi awon eniyan ba dari bo lati ibi ise oojo won ni won maa n fi aboo si ibi ere idaraya. Ere idaraya wa fun omode ati agbalagba.

A le pin ere idaraya ti o wopo laarin awon Yoruba si meji. Awon ni:

  • Ere osupa ati
  • Ere ojoojumo
  1. ERE OSUPA: ni awon omode maa n se ti ile bat i n sun i akoko osupa nitori aisi ina monamona ni oye ojoun (atijo)

Awon ere bee ni:

  1. Bojuboju
  2. Ekun meran
  • Eye meloo tolongo waye
  1. Booko – booko
  2. Isa – n – saa – lu – bo
  3. Kini newu
  • Alo apamo ati alo apagbe
  1. ERE OJOOJUMO: eyi ni ere ti tomode – tagba maa n se ni owo osan si irole. Iwonyi le je ere abe ile bii: (i) ayo tita (ii) moni – ni – moni – ni
  2. ERE ITAGBANGBA: eyi le je:

(i) eke tabi ijakadi       (ii) okoto tita   (iii) Ere arin

ANFAANI ERE IDARAYA

  1. O n mu nii ronu jinle
  2. O n je ki a mo nipa oro ati itan atijo (atayebaye)
  • Erin ati awada maa n waye
  1. O maa n ko ni bi a ti ri fi oju sun ohun okere (ninu ere arin)
  2. O n mu ki omode ni agbara ki o si ni aya lati le koju sioro (ija fun idaraya kii je ki omode saisan)
  3. O n mu ajosepo to danmoran wa laarin awon omode
  • O n mu ki omode gbagbe wahala ise oojo.

ALEEBU ERE IDARAYA

  1. O maa n gba akoko eniyan
  2. Oro iwosi maa n waye ninu ere idaraya (ayo tita)
  3. Erupe le gbon si oju omode rabi ki emomiran kan ni orun ese nibi ti won ti n sare kiri
  4. Eniyan le ti ibi ijakadi di alaabo ara titi ojo aye onitohun.
See also  ITESIWAJU LORI EKO IRO EDE YORUBA

ASA IRANRA – ENI LOWO (COMMUNAL ASSISTANCE)

Asa iranra – eni lowo je ona ti awon Yoruba fi maa n ran ara won lowo ni aye atijo. Asa yii maa n saba jeyo ninu ise oko riro, ile kiko, owo yiya tabi n kan miiran.

Asa iranra – eni lowo maa n mu ki ise ti o po ti o le gba eniyan ni akoko pupo di sise ni kiakia nipa pipapo se e. ilana jijumo se ise papo maa n mu ki okun ife nipon, o si maa n je ki wahala dinku laarin awon eniyan ti won wan i ayka kan naa.

Orisii ona iranra – eni lowo

  1. Owe
  2. Aaro
  • Ajo
  1. Esusu
  2. Owo ele kiko (so ogundogoji)
  3. San – an – die – die
  • Fifi omo/nnkan ini duro
  1. Aaro: awon odokunrin ti won je ore ti oko won si wan i itosi ara won ni won maa n be ara won ni aaro fun ise oko ti o bap o. olukuluku ni yoo si jumo se e ni ojo kan titi ti won yoo fi se kari ara won. Ounje tabi ohun mimu kii se dandan, sugbon ise naa gbodo yipo kari.
  2. Owe: A maa n be owe ni, opo eniyan bi ebi, ore tabi ojulumo ni a le be lowe lati ba ni sise. Won yoo da ojo owe kii sise dandan lati san owe pada, sugbon eni ti o be lowe gbodo pese ohun jije ati mimu.
  3. Esusu: eyi ni ona ti a maa n gba fi owo pamo lati fise n kan gidi ni ojo iwaju. Ko si ere ninu esusu, sugbon enikan n yoo je olori ti yoo dari won ti gbogbo akopa yoo si fenuko lori akoko ti won fe maa ko boya osose ni tabi osoosu.
  4. Ajo: Awon eniyan le maa dawo jo si owo enikan titi di ipari osu tabi akoko ti won ba fi adehun si. Eni ti o n gba ni yo maa se eto pinpin re, yoo si yo die lori owo eni kookan ni ibere owo ti won n da.
  5. Owo ele kiiko tabi sogundogoji: awon eniyan ti o ba koju isoro to le tabi ti o ba wo wahala, ni won maa n ko owo ele lati fi bo asiri ara won. Nigba miiran ele le je ilopo meji owo ti won ya.
  6. San – an – die – die: eniyan le ra oja awin pelu adehun lati maa san – an owo re pada die – die titi yoo fi san gbogbo oeo naa pada.
  7. Fifi omo tabi ohun ini duro: ti eniyan ba nilo owo, won maa n fi omo tabi nkan ini ti o niye lori duro lati ya owo. Igba ti eni naa ba san iru owo bee tan, ni yoo to gba n kan ti o fi duro pada.
See also  AKORI EKO: ORO AGBASO

 

See also

AKORI EKO: ATUNYEWO AWON EYA GBOLOHUN

AKORI EKO: EWI AKOMOLEDE

AKORI EKO: APOLA INU EDE YORUBA

ASA ISINKU NI ILE YORUBA

FONOLOJI EDE YORUBA

SUBSCRIBE BELOW FOR A GIVEAWAY

Building & maintaining an elearning portal is very expensive, that is why you see other elearning websites charge fees. Help to keep this learning portal free by telling mum or dad to donate or support us. Thank you so much. Click here to donate

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!